نسخه چاپي

نماینده ولی فقیه در آذربایجان غربی:

نظر به مخلوقات خداوند باعث خضوع و خشوع در انسان می شود

 

تفسیر سوره انعام آیات 97 و 98

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ ﴿۹۷﴾

وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ ﴿۹۸﴾

وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَرَاكِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ انْظُرُوا إِلَى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ إِنَّ فِي ذَلِكُمْ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ﴿۹۹﴾

 در آیات شریفه، خداوند متعال نشانه های توحید و نشانه های وحدانیت پروردگار تبارک و تعالی را بیان می کنند، خداوند متعال در آیات گذشته مقداری (از این نشانه ها) را مطرح کردند.

خداوند کسی است که حیات را خلق کرده است و از وجود مردگان، حی خارج می کند و همانطور که از وجود مردگان، حی را خارج می کند به موجودات حیات می دهد و سپس خداوند متعال شب و روز را از نشانه های پروردگار تبارک و تعالی معرفی می کند که دیروز این مطلب خدمتتان عرض شد، هکذا هر یک از ماه و خورشید نیز از آیات خداوند می باشد و هر کس در اینها دقت کند به وجود مقدس خداوند متعال و وحدانیت پروردگار تبارک وتعالی پی می برد.

در ادامه پروردگار تبارک و تعالی به آیات و نشانه های دیگری اشاره می کند که آیه اول درباره ستارگان است، خداوند متعال ستارگان را خلق کرده تا به وسیله آن ها، انسانها را چه در خشکی و چه در دریا هدایت کند.

همانطور که مستحضر هستید در گذشته قطب نمایی نبود که به وسیله آن بتوان سمت و جهت را تشخیص داد، وسیله ای که بشر می توانست با آن هدایت یابد و راه و سمت را پیدا کند عبارت بود از ستارگان، مردم زمانی که می خواستند مسافرت کنند، به وسیله ستارگان هم در دریا و هم در خشکی می توانستند مسیر خود را بیابند.

اکنون نیز اینگونه است، اگرچه این دستگاه های پیشرفته وجود دارند و انسان را راهنمایی و جهات را مشخص می کنند اما باز هم به سربازی که دوره آموزش خود را می گذراند برایش به وسیله ستارگان سمت و جهت را یاد می دهند تا اگر در جایی قرار گرفت که وسیله ای برای تشخیص شمال و جنوب و منطقه نبود ستارگان جهت را به او نشان دهند.

این یک مسئله ظاهری است که به وسیله ستارگان، مردم می توانند هدایت شوند و مسیر خود را بیابند، والا تفکر کردن در خود ستارگان، عجیب است که در خود قرآن، در آیات دیگر نیز خداوند متعال به این مباحث اشاره می کند. در سوره مبارکه واقعه و در آیات دیگر خداوند متعال به مسئله ستارگان اشاره می کند که اگر انسان واقعا در این موارد به دقت تفکر کند هم قدرت خداوند و هم وجود خداوند را می فهمد و هم اینکه به وحدانیت پروردگار پی می برد و هم به ضعیف بودن خود متوجه می شود.

خلاصه تفکر کردن در این موارد، انسان را هدایت می کند، خداوند متعال می فرمایند که ما آیات خود را به شکل مختلف بیان می کنیم تا شاید مردم هدایت شوند و ایمان بیاورند.

آیه بعدی در مورد خلقت انسان است، خداوند در این آیه می فرمایند: خداوند متعال شما را از یک انسان و از یک نسل به وجود آورده است، نسل همگی ما به حضرت آدم علیه السلام می رسد.

ظاهر آیات قرآن عبارت است از اینکه نسل بشری که وجود دارد اینها همگی به حضرت آدم می رسد و خداوند از یک انسان، این بشر را خلق کرده است و این گسترشی که هست همه به این وسیله است و از وجود یک نفر، انسانها به وجود آمده اند.

بعد خداوند متعال در این مضمون می فرمایند: عده ای از این انسانها مستقر هستند و بعضی نیز مستودع، مستقرها کسانی هستند که به وجود آمده اند و در روی زمین هستند و عده ای نیز هستند که هنوز به وجود نیامده اند در رحم مادران خود و یا در این عالم به صورت ذرات مختلف پراکنده هستند که در آینده به وجود خواهند آمد، خداوند متعال از همه اینها خبر دارد و پروردگار اینها را به صورت مختلف بیان می کند تا بلکه انسان هدایت یابد و متوجه شود.

خلاصه آیات تقریبا در این مضمون است.

وَهُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِهَا فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ: او (خداوند) کسی است که قرار داده برای شما ستارگان را تا هدایت پیدا کنید به وسیله آن ها در تاریکی خشکی و دریا، به تحقیق تفصیل دادیم آیات را برای قومی که بدانند.

«وَهُوَ الَّذِي» خداوند آن است که «جَعَلَ لَكُمُ» قرار داده برای شما «النُّجُومَ» ستارگان را «لِتَهْتَدُوا» تا هدایت پیدا کنید «بِهَا» به وسیله آنها «فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ» در تاریکی خشکی و دریا؛ انسان در بیابان و کوه است و هیچ جایی را نمی بیند و نمی شناسد به وسیله ستارگان هدایت می شود، انسان مسیر خود و شمال و جنوب را پیدا می کند که به کجا باید برود و به کجا نرود.

«قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ» به تحقیق تفصیل دادیم، تفصیل یعنی فصل فصل، جدا جدا؛ انسان یکبار یک مسئله ای را یکجا می گوید ولی یکبار به صورت فصل فصل و جدا جدا بیان می کند، خداوند متعال به صورت فصل های مختلف تقسیم می کند، در یکجا مسئله حیات را بیان می کند و جایی مسئله شب و روز را مطرح می کند و جایی نیز ماه و خورشید را می گوید و باری دیگر مسئله ستارگان را مطرح می کند و سپس خلقت انسان را بیان می کند و بعدا نیز درباره گیاهان که در ادامه می آید را طرح می کند که خداوند متعال میوه های مختلف و خوردنی های مختلف را فقط از یک آب و خاک و آفتاب خارج می کند که رنگ و طعم متفاوت و شکل های مختلف هستند، پروردگار این مطالب را جدا جدا بیان می کند تا بشر متوجه شود و هدایت پیدا کند.

پس «قَدْ فَصَّلْنَا» و به تحقیق تفصیلاً بیان کردیم، مفصلاً بیان کردیم «الْآيَاتِ» آیه ها را «لِقَوْمٍ» برای آن قومی که «يَعْلَمُونَ» بدانند، آن قومی که نمی فهمد خود را به جهالت زده است اما آن فردی که عالم باشد و بفهمد و توجه داشته باشد، آن فرد هر موقع اینها را ببیند، سر تعظیم فرود می آورد و در مقابل خداوند تسلیم می شود.

عرض کردم خود اگر به این ستارگان و کهکشان ها بنگرید، از هر یک از این کهکشان ها، چقدر ستاره دارند و اینکه تعداد خود این کهکشان ها، هر کدامشان چه تعداد منظومه و از هر منظومه چقدر ستاره است؛ واقعا انسان با دیدن اینها حیران می ماند، بعضی ستاره وجود دارد که میلیونها سال نوری طول می کشد تا از آنها نور به ما برسد، نور در هر ثانیه چقدر مسیر طی می کند، حال اگر در ساعت ضرب شود و سپس ساعت را در روز، و بعد روز را در ماه و ماه را در سال ضرب کنیم؛ میلیونها سال طول می کشد تا نور ستاره به ما برسد.

یعنی اگر انسان هر موقع دقت کند وحشت به جانش می افتد اینکه پروردگار تبارک و تعالی چه دنیای باعظمتی خلق کرده است، واقعا هرگاه انسان دقت کند مات و مبهوت می ماند.

خداوند متعال در جاهای مختلفی این مسائل را مطرح کرده است، حال به صورت نمونه عرض می کنم در سوره واقعه می فرماید: «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ»[1]ما هر چقدر خداوند متعال را باید تسبیح کنیم و سبحان الله بگوییم باید نام و پاک و منزه بودن خداوند را نیز تسبیح بگوییم «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ» نام خداوند والا و منزه بودنش را نیز تسبیح کن و بعد «فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ»[2] خداوند قسم می خورد به محل این ستارگان، خداوند می فرماید «وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ»[3] این یک قسم است «لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِيمٌ» این یک قسم عظیمی است اگر بدانید.

حال اگر نگاه کنیم می بینیم ستارگان پنج، ده یا پنجاه ساعت از هم فاصله دارند، انسان متحیر می شود زمانیکه در اینها دقت می کند و حقیقتا محیرالعقول هستند، خداوند متعال هر یک از این ستارگان را آفریده که هر یک در جای خود و هر کدام در نظام و نظامات خود هستند.

انسان هرچقدر در اینها تفکر کند عرض کردم اولاً انسان به توحید پی می برد، به وحدانیت خداوند متعال واقف می شود، ثانیاً به حقارت و ضعف خود در مقابل عظمت خداوند؛ در این موقع است که انسان سر می افکند و اگر انسان همیشه در زندگی خود توجه داشته باشد، حالت خشوع و خضوع می آورد.

اهل بیت عصمت و طهارت در وقت نماز، حالشان منقلب می شد، وقت اذان قیافه ایشان عوض می شد، هرگاه در مقابل خداوند قرار می گرفتند لرز جان آنها را فرا می گرفت، علتش این است که وقتی عظمت پروردگار تبارک و تعالی را در ذهن خود مجسم می کردند، کاملا ضعف خود را در مقابل پروردگار احساس می کردند و به آن جهت بود لرز به جانشان می افتاد و رنگ چهره تغییر می کرد.

انسان متوجه نیست ولی اگر مقداری توجه داشته باشد واقعیت این است که اصلاً انسان در برابر خداوند متعال جرات نمی کند سر خود را بالا بگیرد و به آن عظمت عالم هستی که پروردگار تبارک و تعالی آن را خلق کرده است نگاه کند.

عرض کردم سالها طول می کشد تا نور ستاره ای به ما برسد چقدر این فاصله وجود دارد؟ خداوند می فرمایند: «فلا اقسم بمواقع النجوم» محل ستارگان خیلی از هم فاصله دارند، در منظومه شمسی یک ستاره که همان خورشید است، از دیگر ستارگان نسبتاً به ما نزدیک است، همانطور که تاثیراتش را می بینید و خداوند متعال در چه عظمتی مخلوقی آفریده است حال دیگر ستارگان را ببینید این هنوز یک منظومه است، منظومه های بیشمار در کهکشان ها و کهکشان های بیشمار، خداوند متعال میلیاردها کهکشان در این عالم هستی خلق کرده است.

انسان زمانی که به اینها نگاه می کند واقعاً به ضعف خود پی می برد و سر به زیر می افکند، از طرف دیگر (معذرت می خواهم قصد توهین ندارم) بشر اگر خداوند را نشناسد چه موجود بی شعوری است چقدر بی حیا، بی ارزش، بی انصاف و چه موجود قدرناشناسی است، این عالم هستی باعظمتی را می بیند و شروع به یاغی گری می کند.

شما ببینید میلیاردها کهکشان که ما در یکی از این کهکشان ها قرار گرفته ایم و در این کهکشان، میلیون ها منظومه هست و از این میلیون ها منظومه، یک منظومه عبارت است از منظومه شمسی، و از این منظومه شمسی، یک سیاره است که زمین می باشد، به این کره زمین هم که نگاه کنیم به قاره های مختلفی تقسیم شده است و در هر قاره، چند کشور وجود دارد و در هر کشور، چند شهر و استان می باشد و در هر یک از شهرها، چند محله و در محله ها، چند کوچه و در کوچه ها، چند خانه و در خانه ها، چند نفر انسان هست که یکی از این انسان ها من و شما هستیم.

می بینی فردی فکر می کند به خودی خود به وجود آمده و شروع می کند از خود فلسفه بافی و به یاغی گری و ناعوذبالله می گوید «انا ربکم الاعلی»، اینها اتفاق افتاده و بشر اینگونه گفته است، فرعون یک بشر بود.

وقتی موحدین را کنار بگذاریم، پیغمبران و امامان عصمت و طهارت را کنار بگذاریم و تربیت یافتگان اینها را، حقیقتاً بشر باید خجالت بکشد از اینکه در مقابل پروردگار اینگونه عکس العمل نشان می دهد که با این هیچ بودنش ناعوذبالله در مقابل خداوند متعال گردن فرازی می کند و خداوند متعال این نماز و عبادات را برای این قرار داده و ارزش این عبادات با اینکه خداوند به اینها نیاز ندارد می خواهد به ما بفهماند که چند بار که پیشانی به زمین می گذارد که خدایا من هیچم، پیشانی خود را در مقابل خدا بر زمین می گذارد و تعظیم می کند و سجده می کند می خواهد بگوید که خدایا من هیچم و نمی خواهم در مقابل تو بگویم که من هم کسی هستم حقیقتا من هیچم در مقابل توی پروردگارم.

امام خمینی (ره) که می فرمودند ما هیچیم و هر چه هستی تویی و این را انسان در سجده نشان می دهد و اینکه در روایت هست که بهترین زمان برای بنده که بتواند مقرب درگاه خداوند شود در حال سجده است که پیشانی را بر زمین می گذارد و ذلت خود و هیچ بودن خود را در مقابل پروردگار تبارک و تعالی نشان می دهد که من هیچم و اگر این نباشد گاهاً شیطان به جلد انسان می آید و انسان فکر می کند که کسی است.

مگر ما چکاره ایم و چکار می توانیم بکنیم، حقیقتاً بشر هیچ و هیچکاره است اما به هر حال هوای نفس و شیطان برای انسان کاری میکند که فکر می کند در این دنیا کاره ای است، یاغی گری می کند، ظلم می کند، عصبانی می شود، می خواهد خود را نشان دهد، تکبر می کند؛ چه تکبری، مثلا این انسان چیست، کسی که مالی دارد فکر می کند که چه جایگاهی دارد یا مثلا فردی عمامه به سر و یا اسمی برای افرادی گذاشته شده از وکیل و وزیر، حقیقتا ما هیچیم و هیچکاره ایم و اصلا به حساب نمی آییم.

از عظمت و بزرگواری خداوند متعال است که ما به حساب می آییم والا ما چیزی نیستیم. امام سجاد علیه السلام می فرمایند که «مِنْ أَعْظَمِ النِّعَمِ عَلَيْنَا جَرَيَانُ ذِكْرِكَ عَلَى أَلْسِنَتِنَا»[4] خدایا از بزرگترین نعمت هایت این است که اجازه داده ای ما نام مقدست را به زبان بیاوریم والا من کجا و خداوند کجا.

از بزرگترین نعمتهای خداوند این است که اجازه داده که ما حرف بزنیم و نام خدا را بر زبان بیاوریم والا ما کجا و خدا کجا و اینکه ما نسبتی با او نداریم چطور می توان یک وجود مقدس باعظمت با چیز هیچی عین ما مقایسه کرد، انسان فقط با نگاه به مخلوقات اینقدر خاضع می شود حال ببین عظمت خداوند متعال چیست.

ما هرچقدر در اینها تفکر کنیم همان اندازه هدایت می یابیم، خداوند می فرمایند ما اینها را به صورت های مختلف بیان می کنیم تا بلکه مردم متوجه شوند بلکه هدایت شوند.

وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَمُسْتَوْدَعٌ قَدْ فَصَّلْنَا الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ: و او (خداوند) کسی است که شما را خلق کرده از یک نفس، پس بعضی ها (بروی زمین) مستقر هستند و بعضی دیگر (در شکم مادران یا در صلب پدران و یا در عالم ذره ذره پراکند هستند) ودیعه هستند، به تحقیق تفصیل دادیم آیات را برای قومی که بفهمند.

«وَهُوَ الَّذِي» خداوند کسی است که «أَنْشَأَكُمْ» شما را خلق کرده «مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ» از یک نفس، خیلی عجیب است و انسان متحیر، مات و مبهوت می ماند اما غفلت به انسان مجال نمی دهد، به این قیافه ها بنگرید، میلیاردها انسان در این دنیا با قیافه های مختلف، هر کس به یک چیزی علاقه دارد و هرکس از یک رنگی و از شکلی خوشش می آید، همه انسانها را خداوند از یک شخص به وجود آورده است، این همه تکثر فکر، اندیشه، قیافه، خواسته، رغبت، خداوند متعال تمام اینها را از یک نفر به وجود آورده است.

چرا در این عالم اثر انگشت افراد، چند میلیارد انسان یکسان نیستند، در این کره زمین، چند میلیارد انسان، اثر انگشتشان متفاوت است، قیافه نیز اینگونه است، اگر اینطور نبود، ببینید چقدر عجیب می شد و همه شبیه هم بودند، عین همان کارخانه ای که یک جور ماشین تولید می کند، آن موقع هیچ کس نمی فهمید که این برادرش است یا پدرش یا خواهرش یا دخترش و پسرش.

اما خداوند متعال همه را از وجود یک نفر آفریده است، در حالت کلی همه با هم فامیل هستند، خداوند متعال قدرتش را عجیب نمایان کرده است اما غفلت نمی گذارد و انسان توجه نمی کند، انسان اگر توجه کند حقیقتا زندگانی برایش عوض می شود و کاملا تفکراتش عوض می شود، در مقابل خداوند خیلی زیاد خاضع می شود.

«فَمُسْتَقَرٌّ» بعضی از افراد در روی زمین مستقر هستند «وَمُسْتَوْدَعٌ» و بعضی از موجودات ودیعه هستند در رحم مادران خود و در صلب پدرانشان و یا در این عالم ذره ذره پراکنده هستند و بعد از ما و میلیاردها سال بعد از ما می آیند، اما اکنون وجودشان در این عالم است.

ما و بدن ما دویست سال پیش در کجا بود، ذرات بدن ما در این عالم پخش بود، در خاک، در میوه، در کوه و صحرا که همگی جمع شده و الان وجود ما شده است و انسان های آینده نیز در این کیفیت هستند. خداوند متعال همه اینها را از یک انسان خلق کرده است.

«قَدْ» به تحقیق «فَصَّلْنَا الْآيَاتِ» ما آیات خود را تفصیل دادیم و جدا جدا بیان کردیم «لِقَوْمٍ يَفْقَهُونَ» برای آن قومی که بفهمند، اگر انسان ذره ای فهم داشته باشد در مقابل خداوند متعال خاضع می شود و خداوند متعال را قبول می کند.

والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته 



[1]. واقعه/ 74.

[2]. واقعه/ 75.

[3]. واقعه/ 76.

[4]. مفاتیح الجنان، مناجات های امام سجاد، مناجات سيزدهم، مناجات الذاكرين.

 

 


پیگیری در آپارات پیگیری در لنزور محبوبیت گوگل عضویت در کانال تلگرام فيسنما ارسال به دیگ ارسال به افسران ارسال به کلوب

تاریخ درج: 1396/12/09
© کلیه حقوق این سایت متعلق به دفتر نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی و امام جمعه ارومیه بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.


در صورت مقدور بودن نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

"پایگاه اطلاع رسانی دفتر نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی" مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.

" پایگاه اطلاع رسانی دفتر نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی " از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.

نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





آدرس: اروميه ، بلوار رسالت ، خيابان شهيد نوري (گلديس) ، جنب مصلي  بزرگ امام خميني (ره) ، دفتر امام جمعه اروميه

شماره تماس :  32358091-044                 فاکس : 32358092-044

پست الکترونيکي : info@sebghah.ir                  سامانه پيام کوتاه : 50001916


© کلیه حقوق این سایت متعلق به دفتر نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی و امام جمعه ارومیه بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.