نسخه چاپي

برهان حكمت و تدبير از ديدگاه شهيد مطهري

 

 

خلاصه مقاله:

درباره‌ي برهان حكمت و تدبير كه معمولاً «برهان اتقان صنع» يا «برهان غايت شناختي» نيز ناميده مي‌شود ديدگاههاي متفاوتي ارائه شده است. گروهي آن را دليلي براي اثبات وجود خداوند دانسته، و برخي ديگر ثمره‌ي آن را تنها، اثبات بعضي از اوصاف خداوند مانند حكمت و علم منحصر گفته‌اند، و بعضي از حكماء نيز نتيجه‌ي آن را چيزي جز اين نمي‌دانند كه نشان مي‌دهد جهان بر اساس طرح و تدبيري كيهاني و از سوي مبدأي ذي‌شعور اداره مي‌شود.

در ميان فلاسفه غرب اعتقاد به هدفداري طبيعت را در آثار فيلسوفاني چون افلاطون  و ارسطو  مي‌توان يافت. توماس آكونياس در سده‌ي سيزدهم با صراحت تمام يكي از راههاي اثبات خداوند را هدفداري و غايتمندي جهان هستي دانسته  و بعد از آكونياس انديشمنداني چون گاليله، نيوتن، لايبنيتس نيز بر اين عقيده بودند كه جهان محصول اراده‌اي آگاه و هدفي حكيمانه است نه بخت و اتفاق.
در طرف مقابل فيلسوفاني مانند هيوم و كانت اين برهان را به نقد كشيده  و اعتباري بر آن قائل نشده‌اند. در ميان فلاسفه و متكلمان مسلمان نيز برهان حكمت و تدبير از زمانهاي گذشته مورد توجه بوده است.
جمعي از دانشمندان مسلمان اين برهان را به عنوان دليلي بر وجود خداوند و يا اقلاً دليلي بر پاره‌اي از صفات خدا همچون علم و حكمت دانسته‌اند و برخي نيز آن را از جمله دليل‌هاي اقناعي به حساب آورده‌اند كه نقش آن تعميق ايمان مردم بوده است.
در ساليان اخير نيز پاره‌اي از انديشمندان همچون والتر تِرِنس استيس  كوشيده‌اند با تحليل «برهان حكمت و تدبير» آن را بي‌ارزش دانسته و كمترين گرايشي به اثبات خداوند براي آن قائل نشوند در مقابل نيز فيلسوفاني همچون شهيد مطهري در تلاش بوده‌اند كه با تحليل دقيق‌ اين برهان، آن را بر مبناي عقلي استوار ساخته و از اين طريق برخي از اشكالات منتقدان اين برهان را پاسخ دهند.
در اين مختصر سعي بر آن است كه ديدگاه والتر استيس فيلسوف تجربه باور انگليسي – آمريكايي و ديدگاه شهيد مرتضي مطهري در خصوص برهان تدبير و حكمت؛ مقايسه و مورد نقد و بررسي قرار گيرد.

جهت دریافت فایل کامل مقاله بر روی لینک زیر کلیک کنید:


پیگیری در آپارات پیگیری در لنزور محبوبیت گوگل عضویت در کانال تلگرام فيسنما ارسال به دیگ ارسال به افسران ارسال به کلوب

تاریخ درج: 1393/04/09
© کلیه حقوق این سایت متعلق به دفتر نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی و امام جمعه ارومیه بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.


در صورت مقدور بودن نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

"پایگاه اطلاع رسانی دفتر نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی" مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.

" پایگاه اطلاع رسانی دفتر نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی " از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.

نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





آدرس: اروميه ، بلوار رسالت ، خيابان شهيد نوري (گلديس) ، جنب مصلي  بزرگ امام خميني (ره) ، دفتر امام جمعه اروميه

شماره تماس :  32358091-044                 فاکس : 32358092-044

پست الکترونيکي : info@sebghah.ir                  سامانه پيام کوتاه : 50001916


© کلیه حقوق این سایت متعلق به دفتر نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی و امام جمعه ارومیه بوده و استفاده از مطالب با ذکر منبع آزاد است.